İnsan hastalandığında, hastalanan organ veya dokuya ait akupunktur noktalarında veya ona uyumlu kısımlardaki akupunktur noktalarında elektomanyetik anormallik meydana gelir. Buralar yüksek gerilimli veya düşük dirençli elektromanteyik odaklardır. Bu değişiklik hastalığın tanı ve tedavisinin dayanağıdır. Akupunktur da güdülen amaç; bu noktalardaki olumsuz değişimi, yani vücutta dolaşan meridyenler arasında dengenin oluşumunu sağlayan chi enerjisinin tekrar dengeye getirilmesini sağlamak, dolayısıyla vücutta bazı organ veya sistemlerde görülen hastalık halinin ortadan kaldırılmasına yönelik etki yapmaktadır. Bu etki gerçekte elektromanyetik anormalliği ortada kaldırırken, aslında bununla birlikte debenin muhteşem bir mekanizma ile kendisini torparlama sürecinin başlamasınıda sağlamaktadır.

Bu noktalar sadece iğne ile değil, farklı yöntemlerle de uyarılabilir. Özellikle çocukların tedavilerinin iğne ile yapılması uygun olmadığı için lazer tercih edilmektedir. Çocukların , iğnelerin vermiş olduğu azda olsa acıya dayanamamalarına bağlı olarak iğneler tercih edilmez. Akupunktur noktalarını etkileme gücüne sahip lazer ışığının kullanımı son yıllarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Pratiktir, uygulama kolaylığı vardır ve etkilidir. Son yıllarda bazı akupunktur teşhis yöntemleri bilgisayarların desteği ile sadece patolojik noktaların birkaç dakikada bulunmalarını sağlamakta ve o noktalar uyarıldığında vücuttaki tüm sistemler düzene girmektedir.

İnsan vücudunda bulunan bu chi enerjisi ying ve yang adı verilen güçlerin denetiminde denge halindedir. Akupunktur hekimi, nabız muayenesi yaparak ying ve yang olan tüm meridyenler hakkında bilgi sahibi olur. Buna göre bilgileri değerlendirip denge bozukluluğunun farklılığına göre tedavi sini düzenler. Enerj dengesinin bozukluğu düzeldikçe kişinin bedeni, zihni ve ruhuda düzenli ve dengeli hale gelir.

Akupunkturun denge mekanizması meridyenler üzerindeki noktalarda enerji akışını kontrol etmesiyle gerçekleşir. İğneler bu noktalara batırılıp, el veya makine yardımıyla hareket ettirildiğinde enerji meridyene doğru çekilebilir veya meridyenden uzaklaştırılabilir. Bu tamamen doğal seyri içinde gerçekleşmektedir. Enerji fazlalığı durumunda azaltılmaya, azaldığında da çoğaltılmaya yönelik düzenlemeler gerçekleştirilmektedir. Buna bir tür balans ayarıda denilebilir.

Akupunktur tedavisi sonucunda meydana gelen enerji değişimi kendini bir çok değişik şekilde gösterir. Önce nabız atışı değişik ve renksel, duygusal, zihinsel birçok farklılık kendini göstermeye başlar. Görmede netlik, parlaklık gelişir ve sanki insanın etrafındaki sis bulutlarının tamamen ortadan kalkarak daha berrak bir dünyaya uyanmasını andırır. İnsan; vücudundaki tonlarca ağırlığın, kafasındaki karmaşanın, düşüncelerindeki olumsuzluğun, eklemlerindeki ağrıların kaybolduğunu yirmi dakikalık akupunktur seansı sonunda önemli oranda hissetmeye başlar. Beden dengesi zolmuş bir hasta, tedavi sonrasında görme keskinliği ve parlaklığında belirgin bir değişim hisseder.